2013 Yılında Geçerli Olacak İletim Tarifeleri ve Yöntem Bildirimi

Tüm iletim sistemi kullanıcılarına 2013 yılında geçerli olacak İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi konusunda dair bir bilgi notu gönderilmiştir. Gönderilmiş bilgi notuna aşağıdan ulaşılabilir.

 

2013 Yılı İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimine Dair Bilgi Notu

2013 yılında iletim tarifelerinin uygulanması sırasında dikkate alınacak yeni hususlarla birlikte mevcut bazı uygulamaların da hatırlatılmasında fayda görülmüştür. Bu hususlar aşağıda yer almaktadır.

1) Bilindiği üzere, daha önceki yasal düzenlemelere göre iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturaları (iletim faturaları) iletim sistemi kullanıcılarına İADELİ APS ile gönderilmekte ve konu faturanın tebliğ edildiği günü izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödeme yapılması gerekmekteydi. Mayıs 2012 dönemine ait iletim faturalarından başlamak üzere tüm faturaların aynı şekilde gönderimine devam edilmekle birlikte, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğin Geçici 10 uncu maddesi gereğince, konu faturanın Kuruluşumuzun resmi internet sayfasında yayımlanma tarihini izleyen beşinci günün sonunda tebligat yapılmış sayılmaktır.
Tüm iletim sistemi kullanıcıları (Şirket) kendilerine tahsis edilen kullanıcı adı ve şifrelerini kullanarak, http://eud.teias.gov.tr adresinden erişilebilen Başkanlığımız internet sitesindeki İletim Sistemi Kullanıcıları bölümünde bağlantısı yer alan Sistem Kullanıcısı Yönetim Sistemi üzerinden iletim faturalarını görüntüleyebilmektedir. Bu durumun Şirketlere resmi yazıyla bildirilmiş olmasına karşın, bazı kullanıcıların bu uygulamadan haberdar olmadıkları tespit edilmiştir. Faturanın tebligatına ve son ödeme tarihine dair ileride herhangi bir mağduriyete sebep olunmamasını teminen bu uygulamanın şirketiniz yetkililerine bildirilmesi gerektiğinin bir kez daha hatırlatılmasında fayda görülmektedir.


2) Yöntem Bildiriminde belirtilen koşullarda gerçekleştirilen yük aktarımı için, “Yük Aktarmalarında Sistem Kullanım Bedellerinin Tespitine Yönelik Uygulama Kılavuzu” (Yük Aktarmaları Uygulama Kılavuzu) doğrultusunda hazırlanmış olan yük aktarma tutanaklarının ilgili İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü yetkilileri (İTİGM) ile Şirket yetkilisi arasında imzalanmış olması koşulu ile konu yük aktarımları güç aşımı olarak değerlendirilmemektedir. Halihazırda devam etmekte olan bu uygulamaya ilişkin Yük Aktarmaları Uygulama Kılavuzu güncellenmiş olup, http://eud.teias.gov.tr adresinden erişilebilen Başkanlığımız sayfasında yayımlanmıştır. Bugüne kadar zaman zaman bu konuda yaşanan sıkıntılar nedeniyle, gerek Şirket gerekse Kuruluşumuz yetkilileri arasında bazı iletişim sorunları ortaya çıkmıştır. Bu sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yapılmış olup, ilgililere ayrıca bildirilecektir.


3) Yöntem Bildiriminin 4.21 hükmü doğrultusunda takip eden yılda geçerli olacak güç düşüm (maksimum enerji alış ve/veya veriş kapasiteleri) taleplerine ilişkin başvurunun en geç Eylül ayı başında kesinleşmiş olması gerekmektedir. 1 Eylül tarihinden sonra Kuruluşumuza ulaşan güç düşüm talepleri dikkate alınmayacaktır.


4) Yöntem Bildiriminin 4.19 ve 4.20 maddeleri doğrultusunda Şirket, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinin 8 inci maddesi çerçevesinde güç artırımını planladığı tarihin 60 gün öncesinde güç artışı talebinde bulunmalı ve başvuru yapıldıktan sonra 60 gün olan değerlendirme süresi içerisinde hiçbir şekilde fiilen sistem kullanım anlaşmasındaki maksimum enerji alış ve/veya veriş kapasitesini aşmamalıdır. Aksi takdirde, sistem kullanım anlaşmasında yer alan cezai şart hükümleri uygulanır. Kuruluşumuzun güç artışı talebinin değerlendirilmesine ilişkin cevabından önce Şirketin aynı tesis için kapasite artışını içeren yeni bir talepte bulunması halinde, yeni talebi değerlendirilmeye alınmayacaktır.


5) 2012 yılında uygulanan Yöntem Bildiriminin 4.29 ile 4.39 maddelerinde mevcut bir iletim sistemi kullanıcısının sistem kullanım anlaşmasına esas tesislerinde bağlı olan üretim veya tüketim birimlerinden bir kısmının ayrılarak iletim sistemine farklı bir kullanıcı sıfatıyla bağlanması durumunda yapılacak uygulama açıklanmakta ve yıl içinde güç düşümü istisnasına dair koşullar belirtilmektedir. Bu nedenle, 4.29 maddesi ile 4.39 maddesi birleştirilmiş olup, gerek Kuruluşumuzla bağlantı ve sistem kullanım anlaşması imzalamış olan mevcut kullanıcıların gerekse söz konusu anlaşmaları imzalamak üzere Kuruluşumuza başvuruda bulunmuş olan yeni kullanıcıların ilgili kuruluşları mevzuatta belirtildiği şekilde zamanında bilgilendirmesi gerekmektedir.


6) Yöntem Bildiriminin 4.23 ve 4.24 maddelerinde bağlantı noktası değişmeden lisans türünün değişmesi, lisans tadilleri veya tesisin devrine ilişkin; 4.25 ve 4.26 maddelerinde ise bağlantı noktasıyla birlikte lisans türünün değişmesi, lisans tadilleri ve tesisin devredilmesi halindeki uygulamalar açıklanmıştır. Gerek lisans türünün değişmesi veya lisansın tadil edilmesi gerekse tesisin devri ile birlikte şirketlerin unvanları da değişebilmektedir. Şirketlerin unvanlarında herhangi bir değişiklik olması da faturaya esas bilgilerde değişikliğe neden olmaktadır. Herhangi bir nedenle şirketin unvanının değişmesi halinde şirketin ivedilikle Kuruluşumuzla imzalamış olduğu bağlantı anlaşmasını ve sistem kullanım anlaşmasını yeni unvanına ve durumuna göre revize etmesi zorunludur. Aksi takdirde, mevcut mevzuat çerçevesinde işlem yapılacağının tarafınızca bilinmesi gerekmektedir.


7) Yöntem Bildiriminin 4.8 maddesi, ilk kez iletim sistemine bağlanacak ve sistemi kullanacak kullanıcıların üretim veya tüketim tesislerinin işletmeye alınması sürecinde, kabul ve onay işlemlerinin ilk kez yapılıyor olması ve söz konusu tesislerin peyderpey devreye alınması nedeniyle ilk kez iletim sistemini kullanacak kullanıcılara iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim faturalarının ilk kez düzenleneceği zaman uygulanmaktadır.


8) Yöntem Bildiriminin 4.9 maddesi ise mevcut kullanıcılara yönelik bir madde olup, 4.8. maddesine göre farklılık göstermektedir. Halihazırda iletim sistemini kullanan ve mevcut tesisleri için bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları imzalanmış olan şirketlerin, aynı bağlantı noktasında olmak üzere, ilave üretim veya tüketim tesisi nedeniyle daha fazla kapasite tahsisi amacıyla güç artışı talebinde bulunması ve sistem kullanım anlaşmalarını revize etmesi halinde konu anlaşmalar, onaylanmasını takip eden aydan itibaren herhangi bir geçici kabul tutanağı veya sayaç ilk endeks tespit protokolü beklenmeksizin faturalama açısından yürürlüğe girecektir.

İletim sisteminin halihazırda kullanılıyor olması ve Şirket tarafından sistem kullanım anlaşmasında beyan edilen ve Kuruluşumuzca onaylanan kapasitelerin tahsis edilmiş olması nedeniyle, ilave yatırım sebebiyle mevcut anlaşmasını güç artışı yönünde revize eden kullanıcıların, taahhütleri çerçevesinde zamanlamayı doğru yaparak geçici kabul ile sistem kullanım anlaşmasının revize edilmesi süreçlerini eşzamanlı bir şekilde yürütmesi gerekmektedir.

Bu nedenle de, mevcut tesislerine ilaveten yapılan yatırımların tamamlanma süresi ile tahsis edilen güç artışı yönündeki revize anlaşmasının paralel bir şekilde işleme tabi tutulması amacıyla revize sistem kullanım anlaşmaları, anlaşmaların onaylanmasını takip eden aydan itibaren faturalama açısından yürürlüğe alınacaktır.


9) Bilindiği üzere, sistem kullanım anlaşması imzalamış iletim sistemi kullanıcılarının iletim sistemini kullanmaları sırasında, konu anlaşmada akde bağlanmış güçler kesinlikle aşılmamalıdır. İletim faturalarının düzenlenmesi sırasında konu anlaşmada akde bağlanmış güçler ile ölçüm değerleri karşılaştırılmakta ve yüksek olan güç değeri dikkate alınmaktadır. Ancak, iletim sisteminin güvenilir şekilde işletimini ve elektriğin gerekli kalite koşullarında hizmete sunulmasını sağlamak üzere Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca iletim sistemindeki güç faktörünü istenilen seviyede tutmak için çalışır durumda olan senkron makinelerin ikaz akımlarını ayarlayarak reaktif güç üretilmesi veya tüketilmesini sağlamak amacıyla Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon Anlaşması imzalamış aynı zamanda da bu kapsamda sistem kullanım anlaşmasını imzalamış kullanıcılara 2012 yılından itibaren iletim faturalarının düzenlenmesi sırasında, senkron çalışıp çalışmadığı dikkate alınarak, aylık ölçüm değeri ile anlaşma değeri karşılaştırılmakta ve yüksek olan değer faturaya esas alınmakta ve takip eden aylarda da bu işlem aylık olarak tekrarlanmaktadır. Ancak, kullanıcının ölçülen aylık gücünün (MW), sistem kullanım anlaşmasında belirtilen maksimum enerji alış kapasitesinden fazla olması halinde, aylık cezai işlem uygulanmaktadır.

Sistem kullanım anlaşmasının yapılmamış olması halinde ise t fiyatlandırma yılının ilk ayında, bir önceki takvim yılında ölçülen en yüksek ölçüm değeri ile t fiyatlandırma yılının ilk ayının ölçüm değeri karşılaştırılarak yüksek olan güç değeri (MW) faturaya esas alınmaktadır. t fiyatlandırma yılı içinde ise, aylık ölçüm değerleri bir önceki faturaya esas maksimum enerji alış/veriş kapasitesi ile karşılaştırılarak yüksek olan değer (MW) üzerinden iletim faturası düzenlenmektedir. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca senkron kompanzasyon kapsamında Reaktif Güç Desteği Senkron Kompanzasyon Anlaşması imzalamış kullanıcılara ise 4.10. maddesinde açıklandığı üzere iletim faturaları senkron çalışma olup olmadığı dikkate alınarak düzenlenmektedir. Ancak, senkron kompansatör hizmeti alınmasına karşın, söz konusu kullanıcı ile sistem kullanım anlaşması imzalanmamış olması halinde kullanıcıya, senkron kompansatör hizmeti satın alınan aylar hariç tutularak, sistem kullanım anlaşması olmayan kullanıcılara uygulanan yöntem dikkate alınarak aylık iletim faturaları düzenlenmektedir.

Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği uyarınca Kuruluşumuz tarafından satın alınan yan hizmetlerin maliyeti, Yöntem Bildiriminin 5. bölümünde belirtildiği gibi elektrik kalite hizmetleri maliyetleri adı altında gerçekleştiği miktarda, tamamıyla tüm kullanıcılara yansıtılmaktadır. Bu nedenle, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatında belirlenmiş kurallar doğrultusunda iletim hizmetinin verilmesini teminen Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında imzalanmış anlaşmaların iletim faturalarının düzenlenmesi sırasında dikkate alınması zorunludur.